KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

KPSS A grubu Çalışma Ekonomisi testi: emek piyasası, ücret, istihdam, sendikalar, toplu pazarlık, iş ve sosyal güvenlik hukuku.

Örnek sorular Bu alandan quiz Üye quizleri

Alan birincisi henüz yok. Bu alanda quiz hazırla, hata bildir ya da üye quizlerini çöz; ilk sen ol!

Alan sıralaması →

Emek arzıSIK ÇIKAR

Emek Arzı: İkame ve Gelir Etkisi

Ücret arttığında boş zamanın fırsat maliyeti yükselir ve birey daha çok çalışmak ister (ikame etkisi); aynı zamanda gelir arttığı için daha fazla boş zaman talep eder (gelir etkisi). Düşük ücret düzeylerinde ikame etkisi baskın olduğundan emek arzı artar; yüksek ücretlerde gelir etkisi baskın gelir ve emek arz eğrisi geriye büküllür.

Sınavda Dikkat: Geriye bükülen emek arz eğrisinin nedeni gelir etkisinin ikame etkisini aşmasıdır. Boş zaman normal mal kabul edilir.

İstihdamSIK ÇIKAR

İşsizlik Türleri ve Temel Oranlar

Friksiyonel işsizlik iş arama sürecinden, yapısal işsizlik beceri ile talep arasındaki uyumsuzluktan, konjonktürel (devresel) işsizlik durgunluktan, mevsimlik işsizlik mevsim koşullarından doğar. Gizli işsizlikte çalışanın marjinal verimliliği sıfırdır (tarımda yaygın). İşsizlik oranı = İşsizler / İşgücü; işgücüne katılma oranı = İşgücü / 15 yaş ve üzeri nüfus.

Sınavda Dikkat: İşsizlik oranının paydası NÜFUS değil İŞGÜCÜDÜR. Doğal işsizlik oranı friksiyonel ve yapısal işsizliği içerir, konjonktürel işsizliği içermez. İş aramayan 'umutsuz' kişiler işgücüne dahil edilmez.

ÜcretSIK ÇIKAR

Ücret Teorileri

Geçim (demir) ücret teorisi ücretin uzun dönemde asgari geçim düzeyinde kalacağını savunur (Ricardo, Lassalle). Ücret fonu teorisinde ücretler sermayeden ayrılan sabit bir fona bağlıdır (J. S. Mill). Marjinal verimlilik teorisinde ücret emeğin marjinal verimliliğine eşittir (J. B. Clark). Etkin ücret teorisine göre firmalar verimliliği artırmak için piyasa ücretinin üzerinde ücret öder. Pazarlık teorisi ücreti işçi ve işverenin pazarlık gücüne bağlar.

Sınavda Dikkat: 'Demir kanunu' Lassalle'nin adlandırmasıdır. Etkin ücret teorisi, ücretlerin neden piyasayı temizleyecek düzeye inmediğini ve işsizliği açıklar.

Uluslararası çalışma

ILO ve Üçlü Yapı

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 1919'da Versay Antlaşması ile kuruldu, merkezi Cenevre'dedir ve 1946'da BM'nin ilk uzmanlık kuruluşu oldu. Örgütün en belirgin özelliği üçlü yapısıdır: hükümet, işçi ve işveren temsilcileri karar organlarında birlikte yer alır. Türkiye 1932'de üye oldu. Örgüt sözleşmeler ve tavsiye kararları üretir.

Sınavda Dikkat: Sözleşmeler onaylayan ülke için bağlayıcıdır, tavsiye kararları bağlayıcı değildir. ILO'nun kuruluşu BM'den öncedir, Milletler Cemiyeti dönemine aittir.

Toplu iş hukukuSIK ÇIKAR

6356 Sayılı Kanun: Barajlar ve Toplu Sözleşme

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre bir işçi sendikasının toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az %1'ini üye kaydetmesi ve işyerinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının (işletmede %40'ının) üyesi olması gerekir. Toplu iş sözleşmesinin süresi 1 yıldan az, 3 yıldan fazla olamaz. Kamu görevlileri için 4688 sayılı Kanun uygulanır; kamu görevlilerinin toplu sözleşmesi 2 yıllıktır.

Sınavda Dikkat: İşkolu barajı %1'dir (eski 2822 sayılı Kanunda %10'du). İşyeri çoğunluğu 'yarıdan fazla', işletme çoğunluğu '%40'tır; ikisini karıştırma.

6331 sayılı Kanun

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 2012'de kabul edildi ve kamu-özel bütün işlere uygulanır. İşyerleri az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olarak sınıflandırılır; iş güvenliği uzmanları A, B ve C sınıfı belgelidir. Ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan çalışan, kurula ya da işverene başvurarak gerekli tedbir alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınma hakkına sahiptir.

Sınavda Dikkat: Çok tehlikeli sınıftaki işyerinde yalnızca A sınıfı uzman görevlendirilebilir. Çalışmaktan kaçınma süresince çalışanın ücreti ve diğer hakları saklıdır.

Sosyal güvenlikSIK ÇIKAR

5510 Sayılı Kanun: Sigorta Kolları

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 2008'de yürürlüğe girdi. Kısa vadeli sigorta kolları iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık; uzun vadeli sigorta kolları malullük, yaşlılık ve ölümdür. Ayrıca genel sağlık sigortası vardır. Sigortalılar 4/a (hizmet akdiyle çalışanlar), 4/b (kendi adına bağımsız çalışanlar) ve 4/c (kamu görevlileri) olarak sınıflandırılır.

Sınavda Dikkat: İşsizlik sigortası 5510'da değil 4447 sayılı Kanun'da düzenlenir. Hastalık kısa vadeli, malullük uzun vadeli sigorta koludur.

TarihçeSIK ÇIKAR

Sosyal Politikanın Dönüm Noktaları

Almanya'da Bismarck döneminde 1883'te ilk zorunlu sosyal sigorta (hastalık) kuruldu. 1942 İngiltere Beveridge Raporu refah devletinin temelini attı. Osmanlı'da ilk işçi düzenlemesi 1865 Dilaver Paşa Nizamnamesi'dir (Zonguldak-Ereğli kömür havzası), ardından 1869 Maadin Nizamnamesi geldi. Cumhuriyet döneminin ilk genel iş kanunu 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu'dur. Avrupa Sosyal Şartı 1961'de imzalandı.

Sınavda Dikkat: Sosyal sigortanın öncüsü Bismarck (1883), refah devletinin plancısı Beveridge'dir (1942). Dilaver Paşa Nizamnamesi Cumhuriyet değil Osmanlı düzenlemesidir.

KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

Konulo Premium

Konulo Premium

Emek Arzı: İkame ve Gelir Etkisi

İşsizlik Türleri ve Temel Oranlar

Ücret Teorileri

ILO ve Üçlü Yapı

6356 Sayılı Kanun: Barajlar ve Toplu Sözleşme

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

5510 Sayılı Kanun: Sigorta Kolları

Sosyal Politikanın Dönüm Noktaları

Herkes için Konulo

Konulo Premium